ફીલ્ડ માર્શલ એસએચએફજે માણેકશાની 12મી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે 27મી જૂન, 2020 ના રોજ, કોઈમ્બતુરના નીલગિરિસ જિલ્લામાં, વેલિંગ્ટન સ્થિત ડિફેન્સ સર્વિસીસ સ્ટાફ કોલેજ (ડીએસએસસી) દ્વારા પુષ્પાંજલી સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. એક સત્તાવાર રિલીઝ મુજબ, કમાન્ડન્ટ ડીએસએસટીના લેફ્ટનન્ટ જનરલ વાયવીકે મોહને, સ્થાનિક પારસી સમુદાયની હાજરીમાં, ટ્રાઇ-સર્વિસ બિરાદરો વતી, દેશના પ્રથમ ફિલ્ડ માર્શલના અંતિમ આરામ સ્થાન પારસી ઝોરાસ્ટ્રિયન કબ્રસ્તાન, ઉધગમંડલમ પર પુષ્પાંજલી પાઠવી હતી.
સામ બહાદુર, જેમનું પૂજ્ય રીતે સંબોધન કરવામાં આવ્યું હતું, તે નીલગિરિસ, વેલિંગ્ટનમાં 1973ની શરૂઆતમાં આઠ આર્મી સ્ટાફ તરીકે કાર્યરત થયા પછી સ્થાયી થયા હતા અને ત્યાં તેઓ 27 જૂન, 2008ના રોજ 94 વર્ષની વયે અવસાન પામ્યા હતા. નીલગિરીસ પર્વતોને માટેના તેમની પ્રેમની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે તેણે ડિફેન્સ સર્વિસીસ સ્ટાફ કોલેજ, વેલિંગ્ટનનાં કમાન્ડન્ટ તરીકે સેવા આપી હતી, લગભગ ચાર દાયકા લશ્કરમાં તેમની પ્રખ્યાત કારકિર્દી દરમિયાન તેમણે સંવેદનશીલ પદ સંભાળ્યું હતું.
ત્રીજી એપ્રિલ, 1914ના રોજ અમૃતસરમાં જન્મેલા માણેકશાએ બર્મી થિયેટરમાં બીજા વિશ્વ યુદ્ધમાં એક્શન જોયું. તેમને દુશ્મનના ચહેરા પર પ્રદર્શિત કરવામાં આવેલી સ્પષ્ટ બહાદુરી બદલ સૈન્ય ક્રોસથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. 1971ના યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનને નષ્ટ કરતા તેમણે ભારતની સેનાનું નેતૃત્વ કર્યું ત્યારે વૈશ્વિક ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી, જેના પરિણામે તત્કાલીન પૂર્વ પાકિસ્તાનમાંથી બાંગ્લાદેશની રચના થઈ. 1971ના યુદ્ધને ઐતિહાસિક રીતે ‘સામ બહાદુરનું યુદ્ધ’ તરીકે ગણવામાં આવે છે, કારણ કે તેમની અજોડ નેતૃત્વ અને તત્કાલીન આર્મી સ્ટાફ તરીકે પૂરા પાડવામાં આવતી પ્રેરણા. પદ્મ વિભૂષણથી સન્માનિત કરીને અને પછી દેશના પ્રથમ ફિલ્ડ માર્શલ તરીકે તેમને ઉત્તેજન આપીને ભારતે સામ માણેકશા પ્રત્યે પ્રેમ અને આરાધના દર્શાવી. 1લી જાન્યુઆરી, 1973 ના રોજ, તેઓ ફિલ્ડ માર્શલના પદ પરથી બઢતી પ્રાપ્ત કરનારા ભારતીય સૈન્યના પ્રથમ જનરલ બન્યા. તેમણે 39 વર્ષ સેવા આપીને 15 જાન્યુઆરી, 1973 ના રોજ ભારતીય સેનામાંથી નિવૃત્ત થયા. 94વર્ષની વયે, ફીલ્ડ માર્શલ સામ હોરમસજી ફ્રામજી માણેકશાનું 27 જૂન, 2008ના રોજ અવસાન થયું હતું.
- સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા ડો. હોમી દારબશા દૂધવાલાનું વિશેષ સન્માન - 14 November2026
- નરગીસ કકલીયાને વુમનકાઇન્ડના 2026 ફિનિક્સ ઓફ ધ યર સન્માનથી નવાજવામાં આવ્યાં - 14 November2026
- Beyond Marks, Medals And Milestones: The Children We Overlook - 14 November2026
