લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદ બાદ મહાબળેશ્ર્વર સ્થિત પારસી જીમખાના સંપત્તિ હવે ફરીથી ખૂલવા જઈ રહી છે. સાતારા જિલ્લાના કલેક્ટર સંતોષ પટેલે 28 ઓગસ્ટ, 2025ના રોજ આપેલા આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ મિલકત મૂળ હેતુ મુજબ – માત્ર મનોરંજન અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ માટે જ વપરાશમાં લાવી શકાય. 41,200 ચો.મી. સરકારી લીઝ ધરાવતી આ જમીન પર કોઈપણ પ્રકારની વ્યાવસાયિક પ્રવૃત્તિ પર કડક પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ મિલકત (ઈ.જ. નં. 233) 1 ઓગસ્ટ, 2007થી 30 વર્ષની લીઝ પર આપવામાં આવી હતી. જૂન 2024માં, ત્યાં રિસોર્ટ અને આઠ અનધિકૃત ટેન્ટ ઉભા કરાયાના આરોપો બાદ અધિકારીઓએ લીઝની શરતો (ક્રમ 15 અને 17)ના ભંગ બદલ સ્થળ સીલ કરી દીધું હતું. સાથે જ રૂા. 87.76 લાખથી વધુના બાકી મ્યુનિસિપલ ટેક્સનો દાવો પણ કરવામાં આવ્યો હતો. તાલુકા અધિકારી અને ઉપવિભાગીય અધિકારીની અહેવાલના આધારે 1 જૂનના રોજ 24 કલાકની નોટિસ આપી જમીન સીલ કરવામાં આવી અને 8 જૂનના રોજ બાંધકામો તોડી પાડવામાં આવ્યા.
જીમખાનાના ટ્રસ્ટીઓએ આ કાર્યવાહી એકતરફી અને ગેરકાયદેસર ગણાવી, અને સુપ્રીમ કોર્ટ તથા બોમ્બે હાઈકોર્ટના ચુકાદાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો કે જે મુજબ કોઈપણ કડક કાર્યવાહી પહેલાં પૂરતી નોટિસ અને કાયદેસર પ્રક્રિયા જરૂરી છે. પોતાના આદેશમાં કલેક્ટર પટેલે સ્વીકાર્યું કે 24 કલાકની નોટિસ કુદરતી ન્યાયના સિદ્ધાંતોના વિરુદ્ધ હતી અને જવાબ આપવા પહેલાં જ તોડફોડ કરવી અન્યાયપૂર્ણ હતી.
પરંતુ તેમણે એ પણ માન્ય કર્યું કે જમીનનો ઉપયોગ લીઝની શરતો વિરુદ્ધ રીતે વ્યાવસાયિક હેતુઓ માટે થયો હતો. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે જમીનના ઉપયોગમાં કોઈપણ ફેરફાર માટે સત્તાવાર અરજી, વધારાના ચાર્જની ચુકવણી અને હેરિટેજ તથા શહેરી યોજનાના વિભાગોની મંજૂરી જરૂરી છે, કારણ કે આ મિલકત હેરિટેજ ગ્રેડ-2 હેઠળ આવે છે. તેમણે મિલકત ફરી ખોલવાનો આદેશ આપ્યો, પરંતુ વ્યાવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ તાત્કાલિક બંધ કરવાનો નિર્દેશ કર્યો. સાથે જ જણાવ્યું કે સરકાર, લીઝદાર તરીકે, ખાનગી જમીનમાલિક જેવી રીતે વર્તી શકતી નથી અને તેને કાયદાની અમલવારી સાથે ન્યાયપૂર્ણ વલણ રાખવું જોઈએ.
આ નિર્ણયને લઈને ભિન્ન પ્રતિક્રિયાઓ મળી રહી છે – કેટલાક કાર્યકરોએ તેની અસરકારકતાને લઈને સવાલ ઉઠાવ્યો છે – પરંતુ વર્ષો જૂના આ હેરિટેજ વિવાદના ઉકેલ તરફનો આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાય છે.