પારસી સમુદાય આજે દેશની પ્રથમ સ્વદેશી બેંક – સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાની ઐતિહાસિક ઓળખને સુરક્ષિત રાખવા માટે એક થયો છે. એવા અહેવાલો સામે આવ્યા છે કે આ પ્રતિષ્ઠિત બેંકને બીજી સંસ્થામાં વિલીન કરવાની શક્યતા છે. 21 ડિસેમ્બર, 1911ના રોજ મુંબઈમાં સર સોરાબજી પોચખાનાવાલા અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની સર ફીરોઝશાહ મહેતા દ્વારા સ્થાપિત આ બેંક સંપૂર્ણપણે ભારતીય માલિકી હેઠળ શરૂ થયેલી પહેલકદર યોજના હતી. હાલ તે સરકારી માલિકીની હોવા છતાં, પારસી સમુદાયના હૃદયમાં તેનું વિશેષ સ્થાન છે.
તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, સેન્ટ્રલ બેંકને સરકારના જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના વિલીન કાર્યક્રમમાં સામેલ કરવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે, જેમાં નાની બેંકોને મોટી સંસ્થાઓમાં મર્જ કરવાનો ઉદ્દેશ્ય છે. સુરત પારસી પંચાયત ફંડસ એન્ડ પ્રોપર્ટીના પ્રમુખ ડો. હોમી દૂધવાલાએ ચેતવણી આપી છે કે આવું વિલીન બેંકની ઐતિહાસિક ઓળખને નષ્ટ કરી શકે છે અને તેનું મૂળ નામ ગુમાવી દેશે. પંચાયતે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીજીને પત્ર લખી, બેંકનું નામ અને વારસો જાળવવા માટે હસ્તક્ષેપ કરવાની વિનંતી કરી છે.
સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા સ્વદેશી આંદોલનની ઉપજ અને પારસી ઉદ્યોગસાહસિકતા તેમજ રાષ્ટ્રનિર્માણનું પ્રતિક છે. 1969માં ઈન્દિરા ગાંધીના સમયમાં રાષ્ટ્રીયકરણ થયેલી આ બેંક નવીનતા અને વિશ્વાસનું પ્રતિબિંબ બનીને આજે પણ એક વિશ્વસનીય સરકારી સંસ્થા તરીકે જાણીતી છે. હાલ તે વિલીન માટે વિચારાધીન ચાર બેંકોમાંની એક ગણાય છે.
પરંતુ પારસી સમુદાય માટે સેન્ટ્રલ બેંક માત્ર નાણાકીય સંસ્થા નથી – તે ભારતીય આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતિક અને સમુદાયના યોગદાનનું ગૌરવચિહ્ન છે. આશા છે કે તેની ઐતિહાસિક ઓળખ અને નામ ભવિષ્યમાં પણ દેશના બેંકિંગ ઈતિહાસમાં ગૌરવપૂર્વક અવિચળ રહેશે.