15 નવેમ્બર, 2025ના રોજ મધ્ય કોલકાતામાં લાગી આવેલી ભયંકર આગે શહેરની સૌથી જૂની જરથોસ્તી પ્રાર્થના સ્થાન – ઐતિહાસિક રૂસ્તમજી કાવસજી બનાજી અગિયારીને ગંભીર રીતે નુકસાન પહોંચાડ્યું. એઝરા સ્ટ્રીટ પર આવેલા ગોડાઉનમાં સવારે લગભગ 5:30 વાગ્યે લાગેલી આગ પૂર્વ ભારતના સૌથી મોટા ઈલેક્ટ્રિકલ માલના બજાર વિસ્તારમાં ઝડપથી ફેલાઈ ગઈ. છ કલાકથી વધુ સમય સુધી 25 ફાયર ટેન્ડરોએ આગ કાબૂમાં લેવા પ્રયાસ કર્યો, જેમાં 100થી વધુ ઇલેક્ટ્રિકલ દુકાનો બળીને ખાક થઈ ગઈ. સદનસીબે કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.
1839માં નિર્મિત આ અગિયારી કોલકાતાનું પ્રથમ દર-એ-મહેર હતું અને પ્રિન્સ દ્વારકાનાથ ટાગોરની હાજરીમાં તેનું ઉદ્ઘાટન થયું હતું. તેના સ્થાપક, દાતાશ્રી રૂસ્તમજી કાવસજી બનાજીએ મંદિરની સતત સંભાળ રહે તે માટે પોતાનાં કુટુંબની ટ્રસ્ટીશીપ હેઠળ ખાસ દાન ફંડ રચ્યું હતું. એક સમયમાં કોલકાતાની બહુ-સાંસ્કૃતિક ઓળખનું ગૌરવસૂચક ચિહ્ન રહેલું આ સ્થળ, વર્ષો દરમિયાન વધેલા અનધિકૃત બાંધકામોની પાછળ છુપાઈ ગયું હતું.
આ વિનાશક આગે કોલકાતાના પારસી સમાજમાં ઊંડો શોક ફેલાવ્યો છે. ઘણા લોકોએ આ આગિયારીનો શ્રીમંત ઇતિહાસ યાદ કર્યો. દસ્તુર ખુરશેદ બેજન દ્વારા થયેલી તેની સ્થાપનાથી લઈને કદમી અને શહેન્શાહી બેઉ રીત-રિવાજોને સ્થાન આપતી તેની દીર્ધ પરંપરાની યાદો સુધી. 2018માં તેના છેલ્લાં જાણીતા ટ્રસ્ટીના અવસાન પછીથી આ ઐતિહાસિક સ્થાપત્ય અવગણના માટે સંવેદનશીલ બન્યું હતું.
આ ઘટનાએ વારસાની સંરક્ષણ માટેના પ્રયાસોને ફરી તેજ આપ્યા છે. મહાપોર ફરહાદ હકિમે અગિયારીની આસપાસ થયેલા અનધિકૃત નિર્માણોની તપાસનો આદેશ આપ્યો છે, જ્યારે આગ વિભાગે સંકડી ગલીઓ અને ગૂંચવાયેલા તારને કારણે થયેલી મુશ્કેલીઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. સમાજ માટે, આ વિનાશ એક પ્રિય વારસાસ્થળનો ગંભીર નાશ છે અને બાકી રહેલા ઐતિહાસિક સ્મારકોને બચાવવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાતની યાદ અપાવે છે.