મુંબઈના બે દિવંગત પારસી ડોક્ટરો ફિઝિશિયન ડો. જાલ રતનજી પટેલ અને રેડિયોલોજિસ્ટ ડો. જાલ ધાયભોકૂ ને મરણોત્તર પાકિસ્તાનના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન નિશાન-એ-ઇમ્તિયાઝથી સન્માનિત કરવામાં આવશે. દેશના ભાગલા પહેલાંના નિર્ણાયક વર્ષોમાં તેમણે મુહમ્મદ અલી જીનાની અત્યંત ગુપ્ત રાખવામાં આવેલી તબીબી બીમારીની માહિતીની સંપૂર્ણ ગોપનીયતા જાળવી હતી.
પાકિસ્તાનના પ્લાનિંગ, ડેવલપમેન્ટ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇનિશિયેટિવ્સ મંત્રી તથા એવોડર્સ કમિટીના અધ્યક્ષ અહસાન ઇકબાલે બંને ડોક્ટરોના નામની ભલામણની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે જીનાની અંતિમ બીમારી અંગેની માહિતી નિષ્ઠાપૂર્વક ગુપ્ત રાખવા બદલ બંને ડોક્ટરોની પ્રશંસા કરી હતી. આ સન્માન માર્ચ 2027માં આપવામાં આવવાનું છે.
અહેવાલો અનુસાર જીના 1930ના દાયકાથી ક્ષયરોગ (ટીબી)થી પીડાતા હતા. 1946માં ડો. પટેલ અને ડો. ધાયભોકૂએ તેમના એક્સ-રે તપાસ્યા અને જાણ્યું કે બીમારી જાહેરમાં માનવામાં આવતી હતી તેના કરતાં ઘણી વધુ ગંભીર હતી. ડો. પટેલ જીનાના મિત્ર પણ હતા અને તેમણે જીનાને ચેતવણી આપી હતી કે જો તેઓ પોતાના કામનો બોજ નોંધપાત્ર રીતે ઓછો નહીં કરે તો તેમની પાસે જીવવા માટે કદાચ માત્ર એક કે બે વર્ષ જ બાકી છે.
આ ગંભીર તબીબી આગાહી છતાં જીનાએ પોતાની રાજકીય કામગીરી ચાલુ રાખી. બીજી તરફ, બંને ડોક્ટરોએ સંપૂર્ણ વ્યાવસાયિક ગોપનીયતા જાળવી રાખી.
લેરી કોલિન્સ અને ડોમિનિક લાપિયેરના પુસ્તક ફ્રીડમ એટ મીડનાઈટમાં એવો સંકેત આપવામાં આવ્યો છે કે જીનાની તબિયત અંગેની માહિતી જાહેર થઈ હોત તો ભારતની આઝાદી અને ભાગલા અંગેના કેટલાક નિર્ણયો પર અસર પડી હોત. લોર્ડ માઉન્ટબેટને પણ બાદમાં કથિત રીતે જણાવ્યું હતું કે જીનાની તબીબી સ્થિતિ અંગેની જાણકારીથી ઇતિહાસની દિશા બદલાઈ શકી હોત. જોકે, આ બાબત ઐતિહાસિક અર્થઘટન છે, સ્થાપિત ઐતિહાસિક હકીકત નહીં.
જીનાનું 11 સપ્ટેમ્બર, 1948ના રોજ પલ્મનરી ટ્યુબરક્યુલોસિસને કારણે અવસાન થયું હતું.
લગભગ આઠ દાયકા બાદ મળનારું આ પ્રતિષ્ઠિત સન્માન એવા બે પારસી ડોક્ટરોની ઉત્કૃષ્ટ વ્યાવસાયિક નૈતિકતાને બિરદાવે છે, જેમણે પોતાની ફરજ અને ગોપનીયતાને નિષ્ઠાપૂર્વક જાળવી રાખીને ભારતીય ઉપખંડના ઇતિહાસના એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ વળાંક પર શાંતિપૂર્વક પરંતુ નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવી હતી.