સારા વિચારો, સારા શબ્દો અને સારા કર્મો પર આધારિત જરથોસ્તી દર્શન આજે પણ એટલું જ પ્રાસંગિક છે જેટલું તે ત્રણ હજાર વર્ષ પહેલાં હતું.
દરેક પારસી બાળક ત્રણ એવા શબ્દો સાંભળીને મોટું થાય છે, જે થોડા સમયમાં સુદરેહ-કસ્તી, અગિયારી અને સાલ મુબારક જેટલા જ પરિચિત બની જાય છે. આપણે તેમને લગભગ સહજ રીતે ઉચ્ચારતા શીખી જઈએ છીએ હુમ્તા, હુખ્તા, હવરશ્તા. પરંતુ ઘણી વાર જે વાતો આપણે વારંવાર સાંભળીએ છીએ, તેની અસાધારણ ઊંડાઈ આપણાથી અજાણી રહી જાય છે. આ ત્રણ શબ્દો માત્ર એક સુંદર સૂત્ર નથી; તેઓ જરથોસ્તી જીવનશૈલીનો પાયો છે અને આધુનિક જીવનની જટિલતાઓ વચ્ચે યોગ્ય માર્ગ બતાવતી એક અત્યંત વ્યવહારુ જીવનપદ્ધતિ છે.
અશો જરથુષ્ટ્રએ આપણને એક જ રાતમાં સંપૂર્ણ બની જવાનું કહ્યું નહોતું. તેમણે શીખવ્યું કે દરેક મનુષ્યને સારા અને ખરાબ, સત્ય અને અસત્ય, સંવાદિતા અને અશાંતિ વચ્ચે પસંદગી કરવાની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા છે. આ પસંદગી આપણા વિચારોમાંથી શરૂ થાય છે. દરેક શોધ, દરેક સંબંધ, દરેક સિદ્ધિ અને દરેક સદકર્મનો જન્મ પહેલાં મનમાં જ થાય છે. એક સકારાત્મક, પ્રામાણિક અને કરૂણાભર્યો વિચાર માત્ર આપણા જીવનને જ નહીં પરંતુ આપણી આસપાસના લોકોના જીવનને પણ બદલવાની શક્તિ ધરાવે છે.
પરંતુ માત્ર સારા વિચારો પૂરતા નથી. તેઓનો સાચો અર્થ આપણા શબ્દોમાં પ્રગટ થાય છે. આજના યુગમાં, જ્યાં સોશિયલ મીડિયા દ્વારા અભિપ્રાયો ક્ષણોમાં વિશ્વભરમાં ફેલાઈ જાય છે અને બેદરકારીથી બોલાયેલા શબ્દો લાંબા સમય સુધી ઘા આપી શકે છે, ત્યાં હુખ્તા આપણને સત્ય, આદર અને દયાભાવ સાથે બોલવાનું શીખવે છે. સંઘર્ષ કરી રહેલા કોઈને પ્રોત્સાહન આપવું, કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવી, નિષ્ઠાપૂર્વક પ્રશંસા કરવી અથવા કઠોર ટીકા કરતાં મૌન પસંદ કરવું આ બધાં સારા શબ્દોના જીવંત ઉદાહરણો છે. આપણા શબ્દોમાં ઘા પહોંચાડવાની પણ શક્તિ છે અને ઘા ભરી દેવાની પણ. જરથોસ્તી ધર્મ આપણને હંમેશાં બીજી પસંદગી કરવા પ્રેરિત કરે છે.
આ યાત્રાનું પૂર્ણત્વ હવરશ્તા, એટલે કે સારા કર્મો દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે. આપણો ધર્મ માત્ર પ્રાર્થના કે ધાર્મિક વિધિઓને જ ભક્તિનું માપદંડ માનતો નથી. તેણે હંમેશાં કર્મને સર્વોચ્ચ સ્થાન આપ્યું છે. વૃદ્ધ પડોશીની મદદ કરવી, જરૂરિયાતમંદને સહાય કરવી, પ્રાણીઓની સંભાળ રાખવી, પર્યાવરણનું રક્ષણ કરવું, સમાજસેવા કરવી અથવા રોજિંદું કામ પ્રામાણિકતા અને નિષ્ઠાથી કરવું આ બધું પોતાના ધર્મને જીવનમાં ઉતારવાના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે. દરેક સદકર્મ, ભલે તે કેટલુંય નાનું કેમ ન હોય, આશા સત્ય, ધર્મ અને સંવાદિતાની દૈવી વ્યવસ્થા ને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
હુમ્તા, હુખ્તા અને હવરશ્તાની સૌથી મોટી સુંદરતા તેમની સરળતામાં છે. તેમને અનુસરવા માટે ધન, હોદ્દો કે અસાધારણ પ્રતિભાની જરૂર નથી. તેઓ માત્ર એટલું જ કહે છે કે આપણે એક સમયે એક સારો વિચાર, એક સારો શબ્દ અને એક સારો કર્મ પસંદ કરીએ.
આ નવા પારસી વર્ષના અવસરે કદાચ સૌથી શ્રેષ્ઠ સંકલ્પ એ હોઈ શકે કે આપણે આ શાશ્વત સિદ્ધાંતોને દરરોજ વધુ જાગૃતતાથી જીવનમાં ઉતારીએ. કારણ કે જ્યારે સારા વિચારો સારા શબ્દોને જન્મ આપે છે અને સારા શબ્દો સારા કર્મોમાં પરિવર્તિત થાય છે, ત્યારે આપણે માત્ર પોતાનું જીવન જ સમૃદ્ધ બનાવતા નથી, પરંતુ અહુરા મઝદાના સહયોગી બનીને વધુ દયાળુ, વધુ ઉમદા અને વધુ સુમેળભર્યું વિશ્વ રચવામાં સક્રિય ભાગ ભજવીએ છીએ જેવું વિશ્વ અશો જરથુષ્ટ્રએ શતાબ્દીઓ પહેલાં કલ્પ્યું હતું.